زحمت هیجانی

زحمت هیجانی یا طرحواره محرومیت هیجانی

طرحواره محرومیت هیجانی یا زحمت هیجانی یکی از بنیادی ترین اسکیما هایی است که به دنبال بیش بود و یا کمبود ارضای نیازهای عاطفی در زمان کودکی شکل می گیرد.
والدینی که در ابراز علاقه و محبت، نوازش کلامی و غیرکلامی، آغوش و بوسه و توجه، سواد و آگاهی لازم را نداشته و یا در اصطلاح زحمت هیجانی به خود نمی دهند، بستر کاملا مناسبی را برای باور من دوست داشتنی نیستم در کودکان خود فراهم می کنند. این باور به قدری قدرتمندانه و با ظرافت مسیر زندگی افراد را هدایت می کند که دائماً به خود ثابت می کنند دوست داشتنی نیستند! آنها همه روابط خود را به گونه ای پیش می ‌برند که توسط دیگران نادیده گرفته شوند. شاید از نظر شما غیر منطقی باشد؛ اما واقعی است! یک مثال بزنیم:
کودکی را تصور کنید که در جمع خانوادگی، بودن و نبودنش مهم نیست! اگر حتی مدتی نباشد، اطرافیان متوجه نبودنش نمی شوند. و یا در بدترین شرایط اگر هم باشد جدی گرفته نمی‌شود!

طرحواره زحمت هیجانی
اگر حتی همین بچه در زمان نوجوانی و جوانی برای دیده شدن و تایید گرفتن سرویس های افراطی دهد، بازهم دیده نمی شود! اطرافیان طلبکارتر خواهند شد. بعد از مدتی از خودگذشتگی فشار زیادی را متحمل می شود.
به عبارت دیگر و در زبان طرحواره درمانی اگر ایثارگر، کمک کننده و سرویس دهنده هم باشد، به مرور زمان دوباره احساس می کند که کسی دوستش ندارد. عجیب است اما واقعیت دارد! مسیری که چه تلاش کنید چه تلاش نکنید، چه زحمت هیجانی بکشید چه نکشید، باز هم به همت طرحواره محرومیت هیجانی بارها و بارها به خودتان ثابت می کنید که دوست داشتنی نیستید. آنها برایتان زحمت هیجانی نخواهند کشید، مورد بی توجهی قرار می گیرید؛ ابراز علاقه نمی کنند؛ وقت نمی گذارند و سوء استفاده می کنند.
در فرایند طرحواره درمانی پس از درمان و التیام کودک غمگین یا نادیده گرفته شده سواد عاطفی تان بالا می‌رود. می ‌آموزید که زحمت هیجانی بکشید. خودتان را التیام دهید. توجه کنید و توجه بگیرید. همدلی کنید و همدلی بگیرید تا دوست داشتنی باشید.
البته مسیر درمان این طرح واره بسیار گسترده تر از این توضیحات است. پیشنهاد میکنم مقاله های قبلی را مطالعه و و مقاله های بعدی را پیگیری کنید.
زندگی خودرا دوباره بیافرینید با بینش رویش رهایی.

مازیار جلوه روانشناس بالینی، طرحواره درمانگر و متخصص طرحواره درمانی

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *